Wie een tarotdeck wil kopen, staat al snel voor een volle plank. Er zijn honderden decks, en ze zien er allemaal anders uit. Toch komen de meeste terug op een paar grote families. Als je die kent, weet je ook beter wat je zoekt. In dit artikel lees je over de bekendste: de Rider-Waite, de Lenormand (die eigenlijk geen tarot is) en de kunstzinnige decks van de Italiaanse uitgeverij Lo Scarabeo.
Hoe een tarotdeck is opgebouwd
Een klassiek tarotdeck heeft 78 kaarten. Die vallen uiteen in twee delen.
- De grote arcana: 22 kaarten met een eigen naam en beeld, zoals De Dwaas, De Hogepriesteres, De Dood en De Wereld. Ze staan voor de grote thema’s in een leven.
- De kleine arcana: 56 kaarten, verdeeld over vier kleuren: staven, bekers, zwaarden en pentakels. Elke kleur heeft de kaarten aas tot en met tien, plus vier hofkaarten (page, ridder, koningin en koning). Ze gaan over het gewone leven van alledag.
Die opbouw is al eeuwen hetzelfde. Wat per deck verschilt, zijn de afbeeldingen, en daarmee hoe makkelijk je de kaarten leert lezen.
De Rider-Waite: het deck dat iedereen kent
Als je aan tarot denkt, zie je waarschijnlijk de Rider-Waite voor je. Het deck verscheen in december 1909 in Londen, bij uitgeverij William Rider & Son. Het werd bedacht door Arthur Edward Waite, een Engelse schrijver en lid van de esoterische Orde van de Gouden Dageraad. De tekeningen kwamen van de kunstenares Pamela Colman Smith. Daarom zeggen veel mensen tegenwoordig Rider-Waite-Smith, zodat ook zij genoemd wordt.
Wat het deck zo bijzonder maakte: ook de 56 kaarten van de kleine arcana kregen een volledig tafereel. In oudere decks, zoals de Tarot de Marseille, staan op die kaarten alleen een paar bekers of zwaarden, net als op gewone speelkaarten. Bij de Rider-Waite zie je op de Vijf van Bekers een gestalte in een zwarte mantel, met drie omgevallen bekers aan zijn voeten. Zo’n beeld vertelt je al veel, ook als je de betekenis nog niet uit je hoofd kent.
Daardoor is de Rider-Waite het deck waar de meeste boeken, cursussen en websites van uitgaan. Ook in ons artikel over de betekenis van tarotkaarten gaan we uit van dit systeem. Veel moderne decks zijn er ook op gebaseerd: ze hebben andere tekeningen, maar dezelfde symbolen en dezelfde opbouw. Kun je de Rider-Waite lezen, dan kun je die decks meestal ook lezen.
Voor wie is de Rider-Waite geschikt?
Voor bijna iedereen die begint. De beelden zijn duidelijk, er is veel over te vinden en je kunt er later altijd mee verder. Vind je de oorspronkelijke kleuren wat fel of ouderwets, kijk dan naar een deck dat op de Rider-Waite is gebaseerd maar een eigen tekenstijl heeft. Daar zijn er veel van.
De Lenormand: 36 kaarten, en geen tarot
Op dezelfde plank vind je vaak ook Lenormandkaarten. Ze worden vaak tarot genoemd, maar het is een heel ander systeem. Een Lenormanddeck heeft 36 kaarten, en op elke kaart staat één eenvoudig beeld: de Ruiter, het Klavertje, het Schip, het Huis, de Boom, de Hond, de Sleutel, het Anker. Er zijn geen grote of kleine arcana en geen vier kleuren.
Het deck is genoemd naar Marie Anne Lenormand (1772 tot 1843), de beroemdste waarzegster van Parijs in de tijd van Napoleon. Zij heeft het deck zelf alleen nooit gebruikt. De kaarten gaan terug op Das Spiel der Hoffnung, een gezelschapsspel dat de Duitser Johann Kaspar Hechtel rond 1799 bedacht. Na haar dood gebruikten Duitse uitgevers haar bekende naam om er waarzegkaarten van te maken. Dat werkte: in Frankrijk, Duitsland en de Lage Landen werd de Lenormand het waarzegdeck bij uitstek, en bij veel oudere kaartleggers in Nederland en Vlaanderen ligt nog altijd een Lenormand op tafel.
Hoe je een Lenormand leest
Een Lenormand lees je anders dan tarot. Een tarotkaart heeft een diepe, symbolische betekenis die je op zichzelf kunt overdenken. Een Lenormandkaart is eerder een woord in een zin. Je leest de kaarten in combinaties: de Hond naast de Ring zegt iets anders dan de Hond naast de Vos. De bekendste legging is de Grand Tableau, waarbij je alle 36 kaarten in een groot vlak neerlegt.
Lenormand is daardoor heel direct en praktisch. Het gaat vaak over concrete dingen: wie, wat, wanneer. Tarot laat je meer kijken naar wat er in jezelf speelt. Veel kaartleggers gebruiken allebei, elk voor een ander soort vraag.
De decks van Lo Scarabeo: tarot als kunst
Wie een tarotdeck vooral mooi wil vinden, komt al snel uit bij Lo Scarabeo. Deze uitgeverij werd in 1987 in Turijn opgericht door Pietro Alligo en Mario Pignatiello. De naam betekent “de scarabee”, de kever die in het oude Egypte stond voor vernieuwing. Lo Scarabeo is uitgegroeid tot een van de grootste tarotuitgevers ter wereld en werkt veel samen met Italiaanse illustratoren en striptekenaars.
Wat hun decks herkenbaar maakt, is de aandacht voor het beeld. Je vindt bij Lo Scarabeo grofweg drie soorten decks:
- Decks in de lijn van de Rider-Waite, met dezelfde symbolen maar nieuwe tekeningen. Het Universal Tarot en het Pictorial Key Tarot zijn daar voorbeelden van. Handig als je met de Rider-Waite hebt leren lezen, maar een rijker of rustiger beeld wilt.
- Historische uitgaven, zoals een nauwkeurige uitgave van de eerste Rider-Waite uit 1909, een Tarot de Marseille en het vergulde Visconti-deck uit de Italiaanse renaissance, een van de oudste tarotdecks die bewaard zijn gebleven.
- Thematische en kunstzinnige decks, bijvoorbeeld met druïden, met de oude bomen en het bos, of naar het werk van schilders als Jheronimus Bosch. Dit zijn decks voor wie bij een kaart ook iets wil voelen bij het beeld.
De meeste decks van Lo Scarabeo worden in meerdere talen uitgegeven, vaak met een boekje in zes of meer talen erbij. Let bij het kopen wel even op of het deck op de Rider-Waite is gebaseerd. Bij sommige kunstzinnige decks wijkt de symboliek af, en dan heb je het bijgeleverde boekje echt nodig.
Welk deck past bij jou?
- Je begint net: kies de Rider-Waite of een deck dat daarop is gebaseerd. Je vindt er de meeste uitleg over.
- Je wilt korte, praktische antwoorden: probeer eens een Lenormand. Weet wel dat je dan een ander systeem leert.
- Je wilt vooral een mooi deck: kijk rond bij Lo Scarabeo. Kies bij voorkeur een deck in de lijn van de Rider-Waite, dan kun je alles wat je leert gewoon blijven gebruiken.
- Je houdt van geschiedenis: een Tarot de Marseille of een historische uitgave laat je zien hoe de kaarten er eeuwen geleden uitzagen.
Neem bij het kiezen vooral je gevoel mee. Een deck waar je graag naar kijkt, pak je ook vaker op. En hoe vaker je je kaarten gebruikt, hoe beter je ze leert kennen.
Zelf de kaarten leggen
Wil je meteen iets proberen? Op onze pagina Leg de kaarten trek je drie kaarten uit een Rider-Waite-deck, voor verleden, heden en toekomst, en lees je wat ze betekenen. Over de oudere Europese manieren van waarzeggen, van runen tot voortekens, lees je meer in Divinatie en waarzeggen. En in de opleiding Jaar en een dag werk je in een eigen deel met kaarten of runen, zodat je ze leert gebruiken als vast onderdeel van je praktijk.